Balakanda Sarga 74 – bālakāṇḍa catuḥsaptatitamaḥ sargaḥ
|| jāmadagnyābhiyōgaḥ ||
atha rātryāṁ vyatītāyāṁ viśvāmitrō mahāmuniḥ |
āpr̥ṣṭvā tau ca rājānau jagāmōttaraparvatam || 1 ||
āśīrbhiḥ pūrayitvā ca kumārāṁśca sarāghavān |
viśvāmitrē gatē rājā vaidēhaṁ mithilādhipam || 2 ||
āpr̥ṣṭvātha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm |
gacchantaṁ taṁ tu rājānamanvagacchannarādhipaḥ || 3 ||
atha rājā vidēhānāṁ dadau kanyādhanaṁ bahu |
gavāṁ śatasahasrāṇi bahūni mithilēśvaraḥ || 4 ||
kambalānāṁ ca mukhyānāṁ kṣaumakōṭyambarāṇi ca |
hastyaśvarathapādātaṁ divyarūpaṁ svalaṅkr̥tam || 5 ||
dadau kanyāpitā tāsāṁ dāsīdāsamanuttamam |
hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṁ vidrumasya ca || 6 ||
dadau paramasaṁhr̥ṣṭaḥ kanyādhanamanuttamam |
dattvā bahudhanaṁ rājā samanujñāpya pārthivam || 7 ||
pravivēśa svanilayaṁ mithilāṁ mithilēśvaraḥ |
rājāpyayōdhyādhipatiḥ saha putrairmahātmabhiḥ || 8 ||
r̥ṣīnsarvānpuraskr̥tya jagāma sabalānugaḥ |
gacchantaṁ taṁ naravyāghraṁ sarṣisaṅghaṁ sarāghavam || 9 ||
ghōrāḥ sma pakṣiṇō vācō vyāharanti tatastataḥ |
bhaumāścaiva mr̥gāḥ sarvē gacchanti sma pradakṣiṇam || 10 ||
tāndr̥ṣṭvā rājaśārdūlō vasiṣṭhaṁ paryapr̥cchata |
asaumyāḥ pakṣiṇō ghōrā mr̥gāścāpi pradakṣiṇāḥ || 11 ||
kimidaṁ hr̥dayōtkampi manō mama viṣīdati |
rājñō daśarathasyaitacchrutvā vākyaṁ mahānr̥ṣiḥ || 12 ||
uvāca madhurāṁ vāṇīṁ śrūyatāmasya yatphalam |
upasthitaṁ bhayaṁ ghōraṁ divyaṁ pakṣimukhāccyutam || 13 ||
mr̥gāḥ praśamayantyētē santāpastyajyatāmayam |
tēṣāṁ saṁvadatāṁ tatra vāyuḥ prādurbabhūva ha || 14 ||
kampayanmēdinīṁ sarvāṁ pātayaṁśca mahādrumān |
tamasā saṁvr̥taḥ sūryaḥ sarvā na prababhurdiśaḥ || 15 ||
bhasmanā cāvr̥taṁ sarvaṁ sammūḍhamiva tadbalam |
vasiṣṭhaścarṣayaścānyē rājā ca sasutastadā || 16 ||
sasañjñā iva tatrāsansarvamanyadvicētanam |
tasmiṁstamasi ghōrē tu bhasmacchannēva sā camūḥ || 17 ||
dadarśa bhīmasaṅkāśaṁ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
bhārgavaṁ jāmadagnyaṁ taṁ rājārājavimardinam || 18 ||
kailāsamiva durdharṣaṁ kālāgnimiva duḥsaham |
jvalantamiva tējōbhirdurnirīkṣyaṁ pr̥thagjanaiḥ || 19 ||
skandhē cāsādya paraśuṁ dhanurvidyudgaṇōpamam |
pragr̥hya śaramukhyaṁ ca tripuraghnaṁ yathā śivam || 20 ||
taṁ dr̥ṣṭvā bhīmasaṅkāśaṁ jvalantamiva pāvakam |
vasiṣṭhapramukhāḥ sarvē japahōmaparāyaṇāḥ || 21 ||
saṅgatā munayaḥ sarvē sañjajalpurathō mithaḥ |
kaccitpitr̥vadhāmarṣī kṣatraṁ nōtsādayiṣyati || 22 ||
pūrvaṁ kṣatravadhaṁ kr̥tvā gatamanyurgatajvaraḥ |
kṣatrasyōtsādanaṁ bhūyō na khalvasya cikīrṣitam || 23 ||
ēvamuktvārghyamādāya bhārgavaṁ bhīmadarśanam |
r̥ṣayō rāmarāmēti vacō madhuramabruvan || 24 ||
pratigr̥hya tu tāṁ pūjāmr̥ṣidattāṁ pratāpavān |
rāmaṁ dāśarathiṁ rāmō jāmadagnyō:’bhyabhāṣata || 25 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē catuḥsaptatitamaḥ sargaḥ || 74 ||
